Sinds vrijdag 6 november werkt de Pôle Femme-Mère-Enfant de la Thiérache (PFMET) officieel. Zwangere vrouwen uit de Botte du Hainaut krijgen hun opvolging in Chimay of Hirson en bevallen in het ziekenhuis van Fourmies, aan de Franse kant van de grens. Het is een Interreg-project dat ontstond na de sluiting van de kraamafdeling in Chimay in 2024.
Het PFMET werd voorgesteld op een persconferentie in het Centre hospitalier de Fourmies, op ongeveer tien kilometer van Momignies (Sudinfo). Het uitgangspunt werd samengevat in één zin: “Il ne doit pas y avoir de rupture à la frontière pour les futures mamans” (DH).
Kraamafdeling in Chimay gesloten in 2024
De kraamafdeling van het Centre de Santé des Fagnes in Chimay schortte de bevallingen op 4 april 2023 op wegens een tekort aan vroedvrouwen. Op 10 juni 2024 besliste de raad van bestuur van Humani de afdeling definitief te sluiten. Volgens het vakblad Medi-Sphere had de afdeling een structureel tekort van 3 miljoen euro per jaar.
Sindsdien moeten sommige patiënten lange afstanden afleggen voor een bevalling of een consultatie. Volgens Humani kan dat leiden tot vertraging in de zorg, vooral bij noodgevallen. Al op 16 april 2024 ondertekenden Franse en Belgische partners een samenwerkingsovereenkomst voor verloskunde, gynaecologie en pediatrie (Medi-Sphere). Het PFMET bevestigt en formaliseert de afspraken die toen met Fourmies werden gemaakt (DH).
Opvolging in Chimay of Hirson, bevalling in Fourmies
Het zorgtraject loopt in drie stappen:
- Tijdens de zwangerschap: opvolging dicht bij huis, in het Centre de Santé des Fagnes in Chimay of in het Centre hospitalier d’Hirson (Humani). Wie in Fourmies wil bevallen, krijgt daar ook een preanesthesieconsult (La Libre).
- De bevalling: in het Centre hospitalier de Fourmies, als de medische situatie dat toelaat (Humani). Het ziekenhuis telt volgens DH zo’n 500 bevallingen per jaar.
- Na de geboorte: opvolging van moeder en baby opnieuw dicht bij huis, onder meer in Chimay (Humani).
Bij complicaties bij moeder, foetus of kind is het CHU Charleroi-Chimay (site Marie Curie) het verwijsziekenhuis. Als dat de patiënte niet kan opvangen, volgt een doorverwijzing naar het Centre hospitalier de Valenciennes (Humani). Een “passeport obstétrical” moet ervoor zorgen dat medische gegevens over de grens heen worden gedeeld (DH).
Terugbetaling via de ZOAST Thiérache
De Thiérache heeft een lange traditie van grensoverschrijdende zorg. In 1998 was de streek pionier met Transcard, waarmee inwoners aan beide kanten van de grens zorg konden krijgen. Daarna groeide die samenwerking uit tot de Zones d’Accès aux Soins Transfrontaliers, de ZOAST (blog van Jean-Jacques Thomas, burgemeester van Hirson).
Volgens Medi-Sphere wordt een bevalling in Fourmies binnen de ZOAST Thiérache voor 100 procent terugbetaald, tegenover 77 procent in België. Het PFMET bevat ook een luik dat de administratieve stappen voor zorg aan de andere kant van de grens moet vereenvoudigen (Humani). Wie het traject wil volgen, vraagt best vooraf bij het eigen ziekenfonds na welke voorwaarden gelden.
Vijf partners en negen geassocieerde partners
Het project wordt getrokken door het Agence régionale de santé (ARS) Hauts-de-France. De vijf partners zijn de ziekenhuizen van Fourmies, Valenciennes en Hirson, de Belgische gezondheidsintercommunale Humani en Solidaris Wallonie (ARS Hauts-de-France).
Daarnaast zijn er negen geassocieerde partners, onder wie het CHU de Lille, het Waalse agentschap AViQ, de Nationale Unie van Socialistische Mutualiteiten, de CPAM de Roubaix-Tourcoing en beroepsverenigingen van vroedvrouwen aan beide kanten van de grens (ARS Hauts-de-France). De burgemeester van Hirson Jean-Jacques Thomas en de burgemeester van Chimay Tanguy Dardenne waren samen aanwezig in Fourmies (blog van Jean-Jacques Thomas).
Na de Europese steun
Na de Europese financiering moet het zorgcentrum op eigen benen staan (DH). Volgens L’Union loopt het samenwerkingsproject tot 2030, en willen de ziekenhuizen het daarna voortzetten. Hoe de werking dan wordt gefinancierd, is nog niet bekendgemaakt.
Meer informatie staat op de projectpagina van Humani en op de website van het Interreg-programma France-Wallonie-Vlaanderen.
