Wat betekent het om als Fransman in België te werken, of als Belg in Frankrijk? Hier vind je de basis en vooral de juiste instanties om verder te zoeken.
Wegwijzer, geen juridisch advies · Stand oktober 2026
Nieuws
- EU bepaalt: werkland wordt verantwoordelijk voor werkloosheidsuitkering grensarbeiders

- 40.000 Fransen werken in België, ruim vier keer meer dan Belgen in Frankrijk

Vier regels om mee te beginnen
Dit geldt voor bijna iedereen die de grens oversteekt voor werk. De details hangen af van je situatie.
- Eén land voor je sociale zekerheid. Je bent in principe aangesloten in het land waar je werkt. Je werkgever meldt je aan, jij regelt zelf je ziekteverzekering.
- Belastingen volgen meestal het werkland. Een loon uit de privésector wordt in principe belast waar je werkt. Toch doe je meestal in beide landen aangifte. Het oude grensarbeiderstatuut loopt uit in 2033.
- Bij werkloosheid betaalt je woonland. Bij volledige werkloosheid krijg je een uitkering in het land waar je woont, op basis van je loopbaan in beide landen.
- Zorg aan beide kanten van de grens. Met formulier S1 laat je je in beide landen verzorgen. Je blijft aangesloten bij een ziekenfonds en bij de Franse CPAM.
Als Fransman in België werken
Werk zoeken en erkenning van diploma’s
Als EU-burger heb je geen werkvergunning nodig in België. Zoeken kan via VDAB, Forem, Actiris, uitzendkantoren en de grensoverschrijdende portaalsite.
- Belgische werkgevers werven vaak snel, ook via uitzendkantoren. In de regel is er in een Belgisch contract geen proefperiode meer (sinds 2014).
- Vlaanderen werkt met VDAB, Wallonië met Forem en Brussel met Actiris. Kies op basis van de regio waar je zoekt, niet van waar je woont.
- Heb je geen EU-nationaliteit? Dan heb je een arbeidsvergunning of een vrijstelling nodig. Frontaliers Grand Est heeft hiervoor een aparte brochure.
- Is je beroep gereglementeerd, dan moeten je diploma of ervaring erkend zijn voordat je kunt starten. Begin met de Europese database en de diplomavergelijking.
Waar terecht
- Grenzeloos tewerkstellen : Gezamenlijk vacatureportaal van de openbare diensten voor arbeidsbemiddeling
- VDAB : Vacatures en begeleiding in Vlaanderen
- Forem : Vacatures en begeleiding in Wallonië
- Actiris : Vacatures en begeleiding in Brussel
- EURES : Europees netwerk voor arbeidsmobiliteit
- Database gereglementeerde beroepen : Is mijn beroep gereglementeerd?
- ENIC-NARIC : Diploma’s vergelijken
Verhuizen en administratie
Alleen van toepassing als je verhuist naar het werkland.
Verhuis je naar België, dan schrijf je je in bij je nieuwe gemeente. Daarna volgen ziekenfonds, belastingen en de afmelding in Frankrijk.
- Je schrijft je in bij het gemeentebestuur van je nieuwe woonplaats. De Dienst Vreemdelingenzaken is het aanspreekpunt voor vragen over verblijfsrecht.
- Je kiest zelf een ziekenfonds (mutualiteit). Zonder aansluiting krijg je je zorgkosten niet terugbetaald.
- Verwittig ook je Franse belastingdienst, de CPAM en de CAF van je vertrek. In België word je rijksinwoner en geef je al je inkomsten er aan.
Waar terecht
- Belgium.be: inschrijven in een gemeente : Stappen voor inschrijving
- Dienst Vreemdelingenzaken : Verblijfsrecht voor EU-burgers
- Your Europe: verblijf in een ander EU-land : Je rechten bij een verhuis binnen de EU
- RIZIV : Ziekteverzekering en ziekenfondsen
Contract en arbeidsrecht
Een Belgisch contract bestaat in verschillende vormen. De voltijdse werkweek is 38 uur, minimumlonen volgen uit cao’s en er is geen proefperiode meer.
- Contractvormen: onbepaalde duur, bepaalde duur, bepaald werk, vervanging en uitzendarbeid. Een contract van bepaalde duur moet schriftelijk en ondertekend zijn vóór je begint.
- Het minimum ligt vast in cao’s. Interprofessioneel is het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen € 2.189,81 bruto (sinds 1 april 2026). Sectoren kunnen hoger gaan.
- Vakantie: 20 dagen bij een vijfdagenweek voor een volledig gewerkt jaar, plus vakantiegeld. Er zijn 10 wettelijke feestdagen.
- Ontslag gebeurt schriftelijk, met begin en duur van de opzegtermijn. Een voorafgaand gesprek is niet verplicht. Wie de termijn niet respecteert, betaalt een opzegvergoeding.
- De taal van contract en documenten hangt af van de bedrijfszetel: Nederlands in Vlaanderen, Frans in Wallonië.
- Werk je volledig in België, dan is je contract in de praktijk van Belgisch recht.
Let op: Arbeidsrecht verandert regelmatig. Controleer de actuele regels bij de FOD WASO of een vakbondsconsulent voor je tekent.
Waar terecht
- FOD Werkgelegenheid (WASO) : Officiële info over arbeidsrecht in België
- CSIR-HNFK: vakbondsconsulenten : Vragen? Contacteer een grensoverschrijdende consulent
- Frontaliers Grand Est: Fransen die in België werken : Brochure en juridische dienst voor Fransen in België
Sociale zekerheid en ziekteverzekering
Wie in België werkt, is sociaal verzekerd in België, ook als je in Frankrijk woont. Je kiest zelf een ziekenfonds en vraagt formulier S1 voor zorg in Frankrijk.
- Je werkgever meldt je aan bij de RSZ. Je bent verzekerd vanaf je eerste werkdag.
- Een ziekenfonds kiezen is niet automatisch. Het betaalt zorg terug, keert ziekte-uitkeringen uit en geeft je de Europese ziekteverzekeringskaart.
- Grensarbeider: Je ziekenfonds levert formulier S1. Daarmee schrijf je je in bij de Franse CPAM, krijg je een Carte Vitale en word je in beide landen verzorgd. Vraag één S1 per gezinslid.
- Verhuisd: Woon je in België, dan volg je het gewone Belgische stelsel: ziekenfonds kiezen en Belgische terugbetalingen.
- De Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) is gratis via je ziekenfonds of de CPAM.
- Grensarbeider: Langs de grens bestaan ziekenhuisakkoorden (ZOAST) die de toegang tot zorg vereenvoudigen. Als grensarbeider gaat je statuut soms voor op ZOAST.
Waar terecht
- RSZ : Sociale zekerheid van je werkgever
- RIZIV : Ziekteverzekering en ziekenfondsen
- Ameli (CPAM) : CPAM: S1, Carte Vitale en rechten in Frankrijk
- FOD Sociale Zekerheid: grensarbeid : Overheidsinfo over grensarbeid
- CLEISS : Franse uitleg over sociale zekerheid in Europa
- ZOAST: grensoverschrijdende zorg : Zorgzones langs de grens
Belastingen
Een loon uit de privésector wordt in principe belast in het land waar je werkt: België. Toch doe je meestal aangifte in beide landen.
- Grensarbeider: Je Belgische werkgever houdt elke maand bedrijfsvoorheffing in. Jaarlijks doe je een Belgische aangifte als niet-inwoner via MyMinfin.
- Grensarbeider: In Frankrijk geef je het Belgische loon ook aan (formulier 2042-C). Het wordt er niet nog eens belast, maar bepaalt wel het tarief op je andere inkomsten.
- Grensarbeider: Oud statuut: wie al in 2011 grensarbeider was en de voorwaarden blijft volgen (o.a. maximaal 30 dagen per jaar buiten de Belgische grenszone), blijft tot 2033 in Frankrijk belast. Nieuwe grensarbeiders komen er sinds 1 januari 2012 niet meer in.
- Verhuisd: Als inwoner van België ben je er belastbaar op al je inkomsten. Je geeft aan via Tax-on-web of MyMinfin.
- Werk je voor een overheidswerkgever, dan gelden aparte regels die recent wijzigden (een akkoord uit maart 2025 werd door Frankrijk opgezegd). Vraag advies.
Waar terecht
- FOD Financiën: wonen en werken in het buitenland : Officiële uitleg voor wie in twee landen leeft of werkt
- MyMinfin : Belgische aangifte als niet-inwoner
- Tax-on-web : Belgische aangifte als inwoner
- Impots.gouv.fr (Franse belastingdienst) : Franse aangifte en berichtendienst
- Frontaliers Grand Est: Fransen die in België werken : Fiscaliteit voor Fransen in België
- CSIR-HNFK: vakbondsconsulenten : Vakbondsconsulenten helpen met aangiftes
Telewerk
Alleen van toepassing voor grensarbeiders.
Telewerken vanuit Frankrijk voor een Belgische werkgever kan, maar sociale zekerheid en belastingen volgen aparte regels met aparte drempels.
- Sociale zekerheid: onder de Europese kaderovereenkomst (sinds 1 juli 2023) blijf je in het Belgische stelsel bij minder dan 50 % telewerk vanuit Frankrijk, maar alleen op aanvraag van je werkgever. Die vraagt een A1-attest aan (maximaal 3 jaar, verlengbaar).
- Belastingen: er is geen Frans-Belgische tolerantiedrempel. Dagen die je thuis in Frankrijk werkt, worden vanaf de eerste dag pro rata in Frankrijk belast.
- Wie nog het oude grensarbeiderstatuut heeft, telt thuiswerkdagen in Frankrijk mee als dagen buiten de grenszone (limiet: 30 per jaar).
- Houd samen met je werkgever een kalender en je loonbrieven bij als bewijs van waar je welke dag werkte.
Let op: De sociale en de fiscale drempel zijn onafhankelijk van elkaar. Voldoen aan de ene zegt niets over de andere.
Waar terecht
- Frontaliers Grand Est: telewerk : Uitgebreide uitleg over telewerk
- FOD Sociale Zekerheid: telewerk : Overheidsinfo over grensoverschrijdend telewerk
- CLEISS : Franse uitleg en A1-attesten
- FOD Financiën: wonen en werken in het buitenland : Belgische belastinguitleg
Ziekte, arbeidsongeval en invaliditeit
Meld je ziekte meteen aan je werkgever en bezorg tijdig een medisch attest. De eerste 30 dagen betaalt je werkgever gewaarborgd loon, daarna je ziekenfonds.
- Verwittig je werkgever op de eerste dag. Hij moet je medisch attest uiterlijk de tweede werkdag hebben, anders kan hij het gewaarborgd loon opschorten tot hij het ontvangt.
- Voor uitkeringen heb je minstens 12 maanden aansluiting en 180 werkdagen nodig. Periodes in Frankrijk of elders in de EU tellen mee.
- Daarna volgt een uitkering van het ziekenfonds (primaire arbeidsongeschiktheid tot maximaal een jaar). Werknemers hebben geen carensdag.
- Grensarbeider: Arbeidsongeval of beroepsziekte: je werkgever is verzekerd en Fedris behandelt beroepsziekten. Met formulier DA1 krijg je in Frankrijk 100 % terugbetaling via de CPAM.
- Invaliditeit wordt niet automatisch van het ene land in het andere erkend.
Waar terecht
- RIZIV : Uitkeringen en invaliditeit
- Fedris : Arbeidsongevallen en beroepsziekten
- Ameli (CPAM) : CPAM: zorg in Frankrijk met formulier DA1
- Frontaliers Grand Est: Fransen die in België werken : Praktische uitleg per situatie
Werkloosheid
Bij volledige werkloosheid betaalt je woonland. Woon je in Frankrijk, dan meld je je bij France Travail, met formulier PD U1 van de RVA voor je Belgische loopbaan.
- Grensarbeider: Schrijf je vanaf de eerste dag in bij France Travail. Vraag de RVA om formulier PD U1 en je werkgever om het C4-attest.
- Grensarbeider: Bij tijdelijke werkloosheid, waarbij je contract blijft lopen, blijft het Belgisch: je valt onder de RVA.
- Verhuisd: Woon je in België: schrijf je in bij VDAB, Forem of Actiris en vraag je uitkering aan bij een uitbetalingsinstelling (vakbond of HVW).
Let op: De Belgische werkloosheidsregels zijn op 1 maart 2026 volledig herzien, ook voor de manier waarop periodes in het buitenland meetellen. Oude vuistregels volstaan niet meer: vraag je situatie na bij een loket.
Waar terecht
- France Travail : Inschrijven als werkzoekende in Frankrijk
- RVA : Formulier PD U1 en tijdelijke werkloosheid
- VDAB : Werkzoekende in Vlaanderen
- Forem : Werkzoekende in Wallonië
- HVW (hulpkas werkloosheid) : Publieke uitbetalingsinstelling
Pensioen
Je bouwt pensioen op in elk land waar je werkte en elk land betaalt zijn deel. Periodes worden samengeteld. Meestal volstaat één aanvraag in je woonland.
- Elk land waar je werkte betaalt een evenredig deel, op voorwaarde dat je er minstens een jaar (Frankrijk: een trimester) verzekerd was.
- Wettelijke pensioenleeftijd in België: 66 jaar sinds 2025 en 67 jaar vanaf 2030. In Frankrijk is de verhoging van de wettelijke leeftijd tijdelijk bevroren tot januari 2028 (62 jaar en 9 maanden voor de generatie 1964).
- Vraag je pensioen in principe aan bij het pensioenorgaan van je woonland, dat de andere landen aanschrijft. Dat kan ten vroegste 12 maanden voor je pensioen ingaat.
Waar terecht
- MyPension.be : Je Belgische loopbaan en pensioenraming
- Federale Pensioendienst : Belgisch wettelijk pensioen
- L’Assurance retraite : Franse pensioenkassen
- CLEISS : Pensioenen in Europa uitgelegd
Kinderbijslag en gezin
Je werkt in België, dus je kinderbijslag komt in principe uit België. Werkt de andere ouder in Frankrijk, dan betaalt Frankrijk eerst en vult België aan.
- Belgische kinderbijslag komt van de regionale kas: Groeipakket (Vlaanderen), Famiwal (Wallonië) of Famiris (Brussel).
- Werkt de andere ouder in Frankrijk of krijgt die er uitkeringen? Dan betaalt Frankrijk (CAF) eerst. België vult het verschil aan als zijn bedrag hoger ligt.
- Meld wijzigingen in je gezinssituatie aan beide kassen.
Waar terecht
- Groeipakket : Kinderbijslag in Vlaanderen
- Famiwal : Kinderbijslag in Wallonië
- Famiris : Kinderbijslag in Brussel
- CAF : Franse gezinsbijslag
Gedetacheerd of zelfstandig
Stuurt je Franse werkgever je tijdelijk naar België, dan blijf je meestal in het Franse stelsel (A1-attest) en doet je werkgever een Limosa-melding. Zelfstandigen hebben eigen loketten.
- Detachering is geen grensarbeid: je werkgever stuurt je tijdelijk naar het buitenland. Je werkgever meldt je vóór de start aan via Limosa.
- Het A1-attest bewijst dat je sociaal verzekerd blijft in je thuisland.
- Zelfstandigen in België sluiten aan bij een sociaal verzekeringsfonds en volgen de regels van het RSVZ.
Waar terecht
- Limosa : Voorafgaande melding voor buitenlandse werkgevers
- FOD WASO: detachering : Formaliteiten bij detachering
- RSVZ (zelfstandigen) : Statuut van zelfstandige
- CLEISS : A1-attest en toepasselijke wetgeving
Als Belg in Frankrijk werken
Werk zoeken en erkenning van diploma’s
Als EU-burger heb je geen werkvergunning nodig in Frankrijk. Zoeken kan via France Travail, APEC voor kaderfuncties, uitzendkantoren en de grensoverschrijdende portaalsite.
- Belgen mogen solliciteren op alle vacatures van APEC, het Franse agentschap voor kaderfuncties.
- VDAB, Forem en Actiris hebben mobiliteitsadviseurs (EURES) die je helpen bij werk in Frankrijk.
- Frankrijk telt ongeveer 250 gereglementeerde beroepen. Meestal zijn twee stappen nodig: erkenning van je diploma en een toelating om het beroep uit te oefenen.
- In de bouw komen Franse gereglementeerde beroepen niet altijd overeen met de Belgische. Laat je begeleiden door de Franse bouwfederatie of de kamer van koophandel (CCI).
- Heb je geen EU-nationaliteit? Dan heb je een toelating (werkvergunning of vrijstelling) nodig.
Waar terecht
- Grenzeloos tewerkstellen : Gezamenlijk vacatureportaal van de openbare diensten voor arbeidsbemiddeling
- France Travail : Vacatures en begeleiding in Frankrijk
- APEC : Kaderfuncties
- VDAB: werken als grensarbeider : Vlaamse uitleg voor wie in het buitenland werkt
- Forem : Waalse mobiliteitsadviseurs
- CCI Hauts-de-France : Begeleiding en bouwformaliteiten
- Database gereglementeerde beroepen : Is mijn beroep gereglementeerd?
- ENIC-NARIC : Diploma’s vergelijken
Verhuizen en administratie
Alleen van toepassing als je verhuist naar het werkland.
Verhuis je naar Frankrijk, dan regel je je ziekteverzekering bij de CPAM, meld je je af in België en word je in principe Frans belastingplichtige.
- Meld je af bij je Belgische gemeente (adreswijziging naar het buitenland) en bij je Belgisch ziekenfonds.
- Je werkgever meldt je aan bij de URSSAF. Jij schrijft je in bij de CPAM voor je Carte Vitale (bij de MSA in de landbouw).
- Als je in Frankrijk woont, word je in principe Frans fiscaal inwoner en geef je daar al je inkomsten aan.
Waar terecht
- Service-Public.fr : Praktische gids voor wonen en werken in Frankrijk
- Ameli (CPAM) : Aansluiting bij de ziekteverzekering
- Your Europe: verblijf in een ander EU-land : Je rechten bij een verhuis binnen de EU
- Impots.gouv.fr (Franse belastingdienst) : Frans belastingaccount aanmaken
Contract en arbeidsrecht
Frans arbeidsrecht heeft eigen regels: een werkweek van 35 uur, een proefperiode als die in het contract staat, 30 werkdagen verlof en geen apart vakantiegeld. Het contract is in het Frans.
- Contractvormen: CDI (onbepaalde duur), CDD (bepaalde duur), deeltijds, seizoens- en uitzendcontract. Voltijds is 35 uur per week.
- Een CDD mag alleen in wettelijk opgesomde gevallen (vervanging, tijdelijke piek, seizoenswerk) en duurt meestal maximaal 18 maanden. Aan het einde volgt doorgaans een precariteitspremie van 10 %.
- Een proefperiode bestaat alleen als ze in je contract staat. Bij een CDI: 2 maanden (arbeiders en bedienden), 3 (technici en meesters) of 4 (kaders), eenmaal verlengbaar.
- Minimumloon: het SMIC bedraagt € 1.867,02 bruto per maand voor voltijds (sinds 1 juni 2026). Een cao kan hoger liggen. Er is geen automatische loonindexering zoals in België.
- Verlof: 2,5 werkdagen per maand, dus 30 werkdagen per jaar, zonder apart vakantiegeld. Er zijn 11 feestdagen, maar alleen 1 mei is verplicht vrij.
- Ontslag: een voorafgaand gesprek is verplicht, de ontslagbrief vermeldt het motief en vanaf 8 maanden anciënniteit is er een ontslagvergoeding.
- Het contract is in het Frans. Als buitenlander kun je een vertaling vragen.
Let op: Een rupture conventionnelle (ontslag in onderling akkoord) wordt door de RVA niet noodzakelijk als ontslag erkend. Dat kan je recht op Belgische werkloosheid kosten.
Waar terecht
- Service-Public.fr : Officiële info over het Franse arbeidsrecht
- Ministère du Travail : Ministerie van Arbeid
- Code du travail numérique : Antwoorden per cao en situatie
- CSIR-HNFK: vakbondsconsulenten : Vakbondsconsulenten voor grensarbeiders
- Frontaliers Grand Est: Belgen die in Frankrijk werken : Brochure en juridische dienst voor Belgen in Frankrijk
Sociale zekerheid en ziekteverzekering
Je valt onder de Franse sociale zekerheid. Je werkgever meldt je aan bij de URSSAF en jij schrijft je in bij de CPAM. Behoud je Belgisch ziekenfonds en vraag formulier S1.
- Na de aangifte door je werkgever vraag je je rechten aan bij de CPAM (of de MSA in de landbouw). Je krijgt een Carte Vitale.
- Je geeft een médecin traitant op. Dat mag een Belgische arts zijn, mits goedkeuring van de CPAM.
- Grensarbeider: Blijf aangesloten bij een Belgisch ziekenfonds. Vraag bij de CPAM van je werkplek een S1 en geef die aan je ziekenfonds: daarmee ben je gedekt in beide landen, tegen het Belgische tarief in België.
- De Europese ziekteverzekeringskaart (EHIC) is gratis via je ziekenfonds of de CPAM.
- Werk je in Frankrijk én elders in de EU, dan kun je maar in één land verzekerd zijn. De regels hangen af van je statuut en het aandeel van je werk per land. Vraag advies.
Waar terecht
- Ameli (CPAM) : CPAM: Carte Vitale, médecin traitant, S1
- URSSAF : Aansluiting en bijdragen
- MSA : Landbouwsector
- RIZIV : Belgisch ziekenfonds en terugbetaling
- CLEISS : Sociale zekerheid in Europa uitgelegd
- ZOAST: grensoverschrijdende zorg : Zorgzones langs de grens
Belastingen
Je Franse loon wordt in Frankrijk belast via een bronheffing voor niet-inwoners. Je blijft Belgisch inwoner en doet in beide landen aangifte, zonder dubbele belasting.
- Grensarbeider: Voor Belgische inwoners is het oude grensarbeiderstatuut afgeschaft (met terugwerkende kracht vanaf 2007). Je betaalt inkomstenbelasting in Frankrijk, lokale belastingen blijven Belgisch.
- Grensarbeider: Je Franse werkgever houdt de bronheffing voor niet-inwoners in: drie schijven van 0 %, 12 % en 20 %, na een forfaitaire aftrek van 10 %. De bedragen per schijf worden elk jaar aangepast.
- Grensarbeider: In Frankrijk dien je jaarlijks aangifte in (formulier 2042). Je kunt vragen om het gemiddelde tarief toe te passen als dat gunstiger is.
- Grensarbeider: In België geef je het Franse loon aan als buitenlands inkomen: het is vrijgesteld, maar telt mee voor het tarief op je andere inkomsten. Vermeld de vrijstelling zelf.
- Verhuisd: Verhuis je naar Frankrijk, dan geef je al je inkomsten er aan als Frans fiscaal inwoner.
- Werk je voor een overheidswerkgever, dan gelden aparte regels die recent wijzigden (een akkoord uit maart 2025 werd door Frankrijk opgezegd). Vraag advies.
Waar terecht
- Impots.gouv.fr (Franse belastingdienst) : Franse belastingdienst en berichtendienst
- MyMinfin : Belgische aangifte
- FOD Financiën: wonen en werken in het buitenland : Officiële uitleg voor wie in twee landen leeft of werkt
- Frontaliers Grand Est: Belgen die in Frankrijk werken : Fiscaliteit voor Belgen in Frankrijk
- CSIR-HNFK: vakbondsconsulenten : Vakbondsconsulenten helpen met aangiftes
Telewerk
Alleen van toepassing voor grensarbeiders.
Telewerken vanuit België voor een Franse werkgever raakt zowel je sociale zekerheid als je belastingen.
- Sociale zekerheid: telewerk vanuit België kan je aansluiting naar België verschuiven. Met de Europese kaderovereenkomst (sinds 1 juli 2023) kun je bij minder dan 50 % telewerk in het Franse stelsel blijven, op aanvraag van je werkgever (A1-attest).
- Belastingen: in principe wordt je loon belast waar je fysiek werkt. Thuiswerkdagen in België kunnen dus in België belastbaar zijn. Vraag dit vooraf na.
- Maak duidelijke afspraken met je werkgever en bewaar bewijzen van je werkdagen.
Let op: De sociale en de fiscale regels hebben elk hun eigen drempels. Voldoen aan de ene zegt niets over de andere.
Waar terecht
- Frontaliers Grand Est: Belgen die in Frankrijk werken : Uitleg voor Belgen die voor een Franse werkgever telewerken
- FOD Sociale Zekerheid: telewerk : Overheidsinfo over grensoverschrijdend telewerk
- URSSAF : A1-attest en telewerk
- CLEISS : Franse uitleg en A1-attesten
- FOD Financiën: wonen en werken in het buitenland : Belgische belastinguitleg
Ziekte, arbeidsongeval en invaliditeit
Verwittig je werkgever binnen 48 uur en stuur het attest door. De CPAM betaalt dagvergoedingen na drie carensdagen.
- Verwittig je werkgever binnen 48 uur en bezorg hem binnen dezelfde termijn het medisch attest. Dat geldt ook bij verlenging van je arbeidsongeschiktheid.
- Je werkgever betaalt in principe geen loon door, tenzij je cao dat voorziet. Na drie carensdagen (behalve in Elzas-Moezel) betaalt de CPAM een dagvergoeding. Belgische arbeidsperiodes tellen mee via een attest van je ziekenfonds.
- Grensarbeider: Arbeidsongeval: meld het binnen 24 uur aan je werkgever, die het binnen 48 uur aan de CPAM doorgeeft. Met formulier DA1 krijg je in België 100 % terugbetaling via je ziekenfonds.
- Invaliditeit (arbeidsvermogen minstens 66 % verminderd): aanvraag via de CPAM of de MSA. Er is geen automatische erkenning tussen landen.
Waar terecht
- Ameli (CPAM) : Arbeidsongeschiktheid en dagvergoedingen
- MSA : Landbouwsector
- RIZIV : Formulieren via je Belgisch ziekenfonds
- Frontaliers Grand Est: Belgen die in Frankrijk werken : Praktische uitleg per situatie
Werkloosheid
Word je volledig werkloos, dan betaalt België (je woonland). Je vraagt formulier PD U1 bij France Travail en meldt je binnen 8 dagen in België bij VDAB, Forem of Actiris.
- Grensarbeider: Vraag formulier PD U1 bij France Travail (dienst internationale mobiliteit), samen met een attest van je werkgever.
- Grensarbeider: Dien je aanvraag in bij een uitbetalingsinstelling (vakbond of HVW) en schrijf je binnen 8 kalenderdagen in bij VDAB, Forem of Actiris. Te laat inschrijven vertraagt je uitkering.
- Grensarbeider: Bij chômage partiel, waarbij je contract geschorst maar niet beëindigd is, blijft het Frans: je werkgever betaalt 60 % van je bruto-uurloon.
- Grensarbeider: Het Franse CSP (contrat de sécurisation professionnelle) is niet toegankelijk voor grensarbeiders.
- Verhuisd: Woon je in Frankrijk, dan meld je je bij France Travail.
Let op: De Belgische werkloosheidsregels zijn op 1 maart 2026 volledig herzien, ook voor de manier waarop periodes in het buitenland meetellen. Oude vuistregels volstaan niet meer: vraag je situatie na bij een loket.
Waar terecht
- France Travail : Formulier PD U1 en Franse loopbaangegevens
- RVA : Belgische werkloosheidsuitkering
- HVW (hulpkas werkloosheid) : Publieke uitbetalingsinstelling
- VDAB : Werkzoekende in Vlaanderen
- Forem : Werkzoekende in Wallonië
- Actiris : Werkzoekende in Brussel
Pensioen
Je bouwt pensioen op in elk land waar je werkte en elk land betaalt zijn deel. Periodes worden samengeteld. Meestal volstaat één aanvraag in België bij de Federale Pensioendienst.
- In Frankrijk bouw je pensioen op via de basisverzekering en een verplicht aanvullend pensioen. Dat laatste is in België niet verplicht.
- Elk land betaalt een evenredig deel, op voorwaarde dat je er minstens een jaar (België) of een trimester (Frankrijk) verzekerd was.
- Wettelijke pensioenleeftijd in België: 66 jaar sinds 2025 en 67 jaar vanaf 2030. In Frankrijk is de verhoging van de wettelijke leeftijd tijdelijk bevroren tot januari 2028 (62 jaar en 9 maanden voor de generatie 1964).
- Vraag je pensioen aan in België bij de Federale Pensioendienst, ten vroegste 12 maanden voor het ingaat, en vermeld je Franse loopbaan. Heb je nooit in België gewerkt, dan kan de aanvraag bij de Franse pensioenkas.
Waar terecht
- Federale Pensioendienst : Belgische pensioenaanvraag
- MyPension.be : Je loopbaan en pensioenraming
- L’Assurance retraite : Franse pensioenkassen
- CLEISS : Pensioenen in Europa uitgelegd
Kinderbijslag en gezin
Als Belgisch inwoner met werk in Frankrijk krijg je in principe Franse gezinsbijslag via de CAF. België vult enkel aan als zijn bedrag hoger ligt, op aanvraag.
- Frankrijk betaalt eerst omdat je er werkt. De Belgische kas (Groeipakket, Famiwal of Famiris) betaalt een verschil als het Belgische bedrag hoger is.
- Dat verschil is niet automatisch: je moet het in beide landen aanvragen.
- Werkt de andere ouder in België of krijgt die er een uitkering? Dan betaalt België eerst.
Waar terecht
- CAF : Franse gezinsbijslag
- Groeipakket : Kinderbijslag in Vlaanderen
- Famiwal : Kinderbijslag in Wallonië
- Famiris : Kinderbijslag in Brussel
Gedetacheerd of zelfstandig
Stuurt je Belgische werkgever je tijdelijk naar Frankrijk, dan blijf je meestal in het Belgische stelsel (A1-attest) en doet je werkgever een detacheringsaangifte in Frankrijk. Zelfstandigen hebben eigen loketten.
- Detachering is geen grensarbeid: je werkgever stuurt je tijdelijk naar het buitenland. Hij doet een aangifte via SIPSI, het Franse platform voor detachering.
- In de bouw gelden extra formaliteiten. Contacteer de kamer van koophandel. Hainaut Développement en de bouwconfederaties publiceerden een praktische vademecum.
- Zelfstandigen starten via het Franse eenmalig loket voor bedrijfsformaliteiten.
Waar terecht
- SIPSI : Aangifte van detachering
- CCI Hauts-de-France : Kamer van koophandel Hauts-de-France
- Vademecum Hainaut Développement : Praktische vademecum voor de bouw
- Guichet des formalités d’entreprises : Eenmalig loket voor bedrijfsformaliteiten
- Entreprendre.Service-Public.fr : Gids voor ondernemers
- CLEISS : A1-attest en toepasselijke wetgeving
België en Frankrijk naast elkaar
Enkele verschillen die je merkt als je van het ene stelsel naar het andere overstapt.
| Onderwerp | België | Frankrijk |
|---|---|---|
| Wettelijke werkweek | 38 uur (max. 8 u per dag), afwijkingen mogelijk | 35 uur (1.607 u per jaar), overuren met toeslag |
| Jaarlijks verlof | 4 weken (20 dagen bij vijfdagenweek) plus vakantiegeld | 30 werkdagen (5 weken), geen apart vakantiegeld |
| Wettelijke feestdagen | 10 | 11, enkel 1 mei verplicht vrij |
| Proefperiode | In de regel niet meer sinds 2014 | Alleen als in het contract, bij CDI 2 tot 4 maanden |
| Minimumloon | € 2.189,81 bruto per maand (sinds 1 april 2026) | € 1.867,02 bruto per maand, SMIC (sinds 1 juni 2026) |
| Loonindexering | Automatische indexering via cao’s | Geen automatische indexering, behalve voor het SMIC |
| Eerste dagen ziekte | Gewaarborgd loon 30 dagen, geen carensdag | Geen loon tenzij cao, 3 carensdagen, dan CPAM-uitkering |
| Ontslag | Opzegtermijn of opzegvergoeding, geen voorafgaand gesprek | Voorafgaand gesprek verplicht, ontslagvergoeding vanaf 8 maanden |
| Moederschapsverlof | 15 tot 19 weken | 16 tot 26 weken (meerling: 34 of 46) |
| Vaderschapsverlof | 20 dagen | 25 dagen, tot 32 bij meerling |
| Wettelijke pensioenleeftijd | 66 jaar sinds 2025, 67 vanaf 2030 | 62 jaar en 9 maanden voor generatie 1964, verhoging tot 2028 bevroren |
Bronnen: B.A-BA 2023 en 2024 van Frontaliers Grand Est, bijgewerkt met officiële cijfers voor minimumloon en pensioenleeftijd. Cijfers veranderen: controleer ze bij de instantie.
Wie helpt je verder?
Deze grensoverschrijdende loketten kennen beide stelsels. Contacteer ze met je concrete situatie.
Frontaliers Grand Est (CRD EURES)
Juridische dienst voor grensarbeiders en uitgever van de B.A-BA-brochures waarop deze pagina steunt.
- Naar de website
- juridique@frontaliers-grandest.eu
- +33 (0)3 87 20 40 91
- Telefonisch ma, di, do 9.30-12 u en 14.30-17 u (Franse tijd)
CSIR-HNFK: vakbondsconsulenten
Zes vakbonden uit Hainaut, Noord-Frankrijk en West-Vlaanderen. Consulenten leggen arbeidsrecht, sociale zekerheid en belastingen uit.
- Naar de website
- frontaliers@acv-csc.be (Vlaanderen)
- frontalier.hainautoccidental@acv-csc.be (Wallonië)
EURES-adviseurs bij VDAB en Forem
Mobiliteitsadviseurs voor werken in een ander land: persoonlijk advies over vacatures, procedures en formulieren.
- Naar de website
- international@vdab.be
- mobilite.internationale@forem.be
- +32 (0)69 88 25 19
Grenzeloos tewerkstellen
Gezamenlijk portaal van de openbare diensten voor arbeidsbemiddeling van Hauts-de-France, Vlaanderen en Wallonië, met Interreg-steun.
FOD Sociale Zekerheid
Officiële uitleg over grensarbeid, grensoverschrijdend telewerk en de toepasselijke sociale zekerheid.
CLEISS
Frans centrum voor internationale sociale zekerheid: uitleg over formulieren en de toepasselijke wetgeving in Europa.
FOD Financiën en Franse belastingdienst
Voor belastingvragen: de Belgische fiscus via MyMinfin en de Franse via de beveiligde berichtendienst op impots.gouv.fr.
- Naar de website
- +32 (0)2 572 57 57
Europese hulplijnen
Loopt je vast bij een overheid in het andere land? SOLVIT lost problemen met EU-rechten op. Your Europe en de Europese Arbeidsautoriteit geven uitleg.
Zo pak je het aan
Een volgorde die voor de meeste situaties werkt.
- Bepaal je situatie. Waar woon je, waar werkt je werkgever, hoeveel dagen werk je thuis, ben je loontrekkend, zelfstandig of gedetacheerd?
- Regel je gezondheidsverzekering. Kies een ziekenfonds, vraag een S1 en schrijf je in bij de CPAM voor je Carte Vitale.
- Check je belastingen. Wie houdt in, in welk land geef je aan en wanneer is de deadline? Begin bij de officiële uitleg en vraag zo nodig advies.
- Bewaar je bewijzen. Contract, loonbrieven, A1 of S1, PD U1 en een kalender van je telewerkdagen: je hebt ze later nodig.
- Vraag een loket vóór je tekent. Bij elke verandering, zoals een nieuwe werkgever of meer telewerk, loont een gesprek met een grensoverschrijdend loket.
Wat veranderde de laatste jaren
Oudere brochures zijn niet altijd meer up-to-date. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen, met bron.
- Minimumlonen: het SMIC bedraagt € 1.867,02 bruto per maand sinds 1 juni 2026. (travail-emploi.gouv.fr)
- Het Belgische gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen steeg op 1 april 2026 naar € 2.189,81 bruto. (Securex)
- De Belgische werkloosheidsregels zijn op 1 maart 2026 herzien, ook voor de telling van periodes in het buitenland. (Frontaliers Grand Est)
- Overheidspersoneel: een Frans-Belgisch akkoord van maart 2025 over de belasting van grensarbeiders in de openbare sector werd door Frankrijk opgezegd. (Vandelanotte)
- Het belastingverdrag van 2021 tussen Frankrijk en België is nog niet in werking. (Frontaliers Grand Est)
- Telewerk: sinds 1 juli 2023 kan je bij minder dan 50 % telewerk in het stelsel van je werkland blijven, op aanvraag van je werkgever. (Frontaliers Grand Est)
- Frankrijk bevroor de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd tot januari 2028. (Service-Public.fr)
Over deze pagina
Deze pagina is een wegwijzer en geen officiële instantie. Ze geeft algemene informatie en vervangt geen juridisch of fiscaal advies. Alleen de nationale wetteksten hebben bindende kracht. Wetgeving verandert vaak: controleer altijd de actuele regels bij de bevoegde instantie.
Bronnen
- B.A-BA voor Belgen die in Frankrijk werken (mei 2024), Frontaliers Grand Est en Eurometropool
- B.A-BA voor Fransen die in België werken (november 2023), Frontaliers Grand Est
- Frontaliers Grand Est: Belgen in Frankrijk (bijgewerkt 2026)
- Eurometropool Lille-Kortrijk-Tournai: werken over de grens
- Ministère du Travail: SMIC
- Securex: RMMMG 2026
- Vandelanotte: einde van het belastingakkoord voor grensarbeiders
- Service-Public.fr: opschorting van de pensioenhervorming
- VRT NWS: Belgische pensioenhervorming 2026
